Bouw van de Kruiskerk

Al ruim vóór 1940 was duidelijk dat, naast de Dorpskerk, hervormd Amstelveen een nieuwe centrale kerk nodig had, maar verdeeldheid en gebrek aan middelen vertraagden een besluit. Eerst ging men, toen de gereformeerden hun Pauluskerk openden (1937), het vrijgekomen wijkgebouw Bethel aan de Amsterdamseweg gebruiken.
In 1941 werd een nieuwbouwfonds gesticht, dat vooral in de oorlogsjaren flink groeide. De pasbenoemde ds Mijnarends (1945) bleek een stimulerende voorganger en ijverige bouwpastor. De gemeentelijke directeur van de plantsoenen, C.P.Broerse, schijnt het terrein aan de Van der Veerelaan gesuggereerd te hebben, wat ook de vormgeving van de kerk mee bepaald heeft.

Het bijzondere karakter van het gebouw

In 1951 werd De Kruiskerk in gebruik genomen. Het ontwerp was van Prof. Ir M.F.Duintjer, een toen nog niet zo bekende architect, die later o.a. ook de ‘Kolenkit’ in Amsterdam-West ontwierp. Niet iedereen was gelukkig met het als gedurfd beschouwde ontwerp, maar in de pers kreeg de Kruiskerk veel aandacht. Naast kritiek (op de kleine raampjes) was er veel waardering : “Deze kerk is zeer bijzonder. De ruimtewerking is een totale verrassing…”. En in Vrij Nederland schreef Rein Blijstra:” Het interieur vooral vaagt alle gedachten aan ‘iets van vroeger’ weg: de merkwaardige ijle stemming, vrolijk tintelend en spiritueel, kweekt in de eerste plaats ontvankelijkheid … Het komt natuurlijk door die gekke raampjes. (…) het is de harmonie van het geheel die ons de indruk geeft, dat het zo moest en niet anders” (zie verder Literatuur)
Natuurlijk vielen ook de elementen op die aan rooms-katholieke kerken deden denken : het grote kruis boven de buitendeur, de schilderingen op de pilaren en de knielbanken, maar echte protesten schijnt dit niet opgeleverd te hebben. Boven de buitendeur staat ook in grote letters te lezen ‘Jezus Christus is Heer’.
Het kruis wordt gezien als het belangrijkste symbool van de christelijke kerk, omdat hiermee het lijden van Christus in herinnering wordt gebracht. Het kruis hangt daarom prominent boven de ingang van de kerk en binnen hangt, aan de muur naast de preekstoel, een houten kruis dat de Pauluskerkgemeente meebracht bij de verhuizing naar de Kruiskerk in september 2003.
De pilaren van de kerkzaal zijn versierd met schilderingen door de kunstenaar J.Ooms. Zij tonen o.a. de twaalf apostelen en andere symbolen uit bijbelse verhalen. Bijvoorbeeld de duif, teken van vrede.